Riskli yapı kararından sonra ev sahibi ve kiracıyı neler bekliyor? İtiraz, tahliye süresi, kira sözleşmesi, depozito, kira yardımı, taşınma desteği ve anlaşmayan malikin durumu.
Kentsel dönüşümde ev sahibinin (malikin) temel hakları; riskli yapı kararına 15 gün içinde itiraz, kira yardımı veya taşınma desteği, dönüşüm kredisi ve hibeleri ve yeni binada arsa payı oranında daire almaktır. Kiracının hakları ise tahliye için verilen süre, tek seferlik kira yardımı, şartları varsa taşınma desteği ve depozitonun iadesidir. Kiracının yeni binada oturma hakkı otomatik olarak doğmaz.
Ev sahibinin (malikin) hakları
| Hak | Ayrıntı |
|---|---|
| İtiraz | Riskli yapı tespitine bildirimden itibaren 15 gün içinde itiraz |
| Kira yardımı | Riskli yapıda en fazla 18 ay aylık ödeme (İstanbul'da 8.000 TL) |
| Yarısı Bizden | İstanbul'da hibe, kredi ve taşınma desteği |
| Dönüşüm kredisi | 3 milyon TL'ye kadar, aylık %0,69 faizli |
| Yeni daire | Arsa payı ve sözleşmeye göre yeni yapıda bağımsız bölüm |
| Harç ve vergi istisnaları | 6306 kapsamındaki bazı işlemlerde harç, noter ve damga vergisi istisnaları |
Riskli yapı süreci için riskli yapı raporu nasıl alınır, destekler için kentsel dönüşüm kredisi kimlere verilir yazılarımıza bakın.
Anlaşmayan malikin durumu
Riskli yapılarda yeniden yapım kararı için arsa payına göre salt çoğunluk yeterlidir. Karara katılmayan maliklerin payları, kanundaki usule göre önce diğer maliklere rayiç değerden satışa sunulur; bu yolla sonuç alınamazsa idare tarafından değerlendirilebilir. Yani tek bir malikin itirazı süreci süresiz durduramaz. Kararı onaylamadan önce sözleşme taslağını bir avukata inceletmeniz önerilir: müteahhitle anlaşırken nelere dikkat edilmeli.
Kiracının hakları
- Tahliye süresi: Riskli yapı kararı kesinleştikten sonra idare, tahliye için süre belirler ve bu süre en az 60 gündür.
- Kira yardımı: Kiracıya malik tutarının iki katı tek seferde ödenir (İstanbul'da 16.000 TL). Başvuru tahliyeden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır.
- Taşınma desteği: Yarısı Bizden projelerinde bölümde kiracı oturuyorsa 125.000 TL'lik destek kiracıya ödenebilir.
- Depozito: Kira sözleşmesi sona erdiğinde, hasar yoksa depozitonun iadesini isteyebilirsiniz.
- Peşin ödenen kira: Tahliye tarihinden sonraki aylara ait peşin ödenmiş kiralar iade edilmelidir.
Kiracılar dönüşüm kredisi kullanamaz: kiracılar kentsel dönüşüm kredisi alabilir mi.
Kira sözleşmesi ne olur?
Riskli yapının yıkılması zorunlu olduğu için kira ilişkisi tahliye ile birlikte fiilen sona erer; kiracı, binanın yıkımını engelleyemez. Yeni binada aynı daireyi kiralamak isterseniz ev sahibinizle yeni bir sözleşme yapmanız gerekir. Genel kira hukuku için kiracı ve ev sahibi hakları yazımıza bakabilirsiniz.
İşyeri kiracıları için
İşyeri kiracıları da tek seferlik kira yardımından yararlanabilir. İşyeri malikleri için Yarısı Bizden'de 437.500 TL hibe, 437.500 TL kredi ve 125.000 TL taşınma desteği vardır. Ticari faaliyetin kesintiye uğrayacağı süreyi önceden planlamak önemlidir.
Taşınmak zorundaysanız
Dönüşüm süresince kira ödemek yerine ev satın almayı düşünen hem malikler hem kiracılar için bankaların güncel konut kredisi tekliflerini karşılaştırabilirsiniz:
Sık sorulan sorular
Kentsel dönüşümde kiracı ne kadar sürede çıkmak zorunda?
Riskli yapı kararı kesinleştikten sonra idare tahliye için süre belirler; bu süre en az 60 gündür.
Kentsel dönüşümde kiracıya tazminat ödenir mi?
Kanunda kiracıya tazminat değil, tek seferlik kira yardımı öngörülür. İstanbul'da bu tutar 16.000 TL'dir. Yarısı Bizden projelerinde 125.000 TL taşınma desteği de kiracıya ödenebilir.
Kentsel dönüşüme katılmayan malik ne olur?
Yeniden yapım kararı için arsa payına göre salt çoğunluk yeterlidir. Katılmayan maliklerin payları kanundaki usule göre diğer maliklere satışa sunulur.
Kentsel dönüşümde kiracı yeni binada oturabilir mi?
Otomatik bir hakkı yoktur. Yeni binada oturmak için ev sahibiyle yeni bir kira sözleşmesi yapılması gerekir.