Ev kiralarken kapora ne kadar verilmeli, kanuni sınırı var mı, vazgeçerseniz geri alabilir misiniz? Kapora, depozito ve cayma parası farkı ve güvenli ödeme.
Ev kiralarken verilecek kapora için kanunda belirli bir tutar veya üst sınır yoktur; miktar tarafların anlaşmasına bağlıdır. Uygulamada kapora genellikle bir aylık kirayı aşmayan bir tutar olarak verilir ve sözleşme imzalanınca ilk kiradan veya depozitodan düşülür. Kendinizi korumak için mümkün olduğunca düşük bir kapora vermeniz, ödemeyi banka üzerinden yapmanız ve ne için verildiğini yazılı olarak belgelemeniz önerilir.
Kapora nedir, depozitodan farkı ne?
- Kapora: Sözleşme henüz imzalanmadan, "bu evi ben tutuyorum" taahhüdünü göstermek için verilen paradır. Ev sahibinin evi başkasına vermemesi karşılığında ödenir.
- Depozito: Kira sözleşmesi kurulduktan sonra, kiracının borçlarına karşı güvence olarak verilir. Kanunen en fazla 3 aylık kiradır ve sözleşme bitince şartlar sağlanırsa iade edilir. Ayrıntılar için depozito nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Kapora ile depozito birbirine karıştırılmamalıdır. Kapora verdiyseniz, sözleşme kurulduğunda bu tutarın nereye mahsup edileceğini (ilk kira mı, depozito mu) yazılı olarak netleştirin.
Kanun kaporayı nasıl düzenler?
Türk Borçlar Kanunu, sözleşme kurulurken verilen paraları iki şekilde ele alır:
- Bağlanma parası: Kural olarak sözleşmenin kurulduğu sırada verilen para bağlanma parası sayılır ve aksi kararlaştırılmadıkça esas borçtan (ör. kiradan) düşülür.
- Cayma parası: Taraflar açıkça cayma parası kararlaştırmışsa, her iki taraf da sözleşmeden vazgeçebilir. Bu durumda parayı veren taraf onu kaybeder; parayı alan taraf vazgeçerse aldığının iki katını geri vermek zorunda kalır.
Ev kiralamada verilen kaporanın hangi niteliği taşıdığı, tarafların anlaşmasına ve somut duruma göre değişebilir. Bu yüzden kapora verirken "cayma parası" olup olmadığını yazılı olarak belirtmek ileride çıkacak tartışmayı önler.
Vazgeçerseniz kapora iade edilir mi?
Duruma göre değişir:
- Siz haklı bir sebep olmadan vazgeçerseniz: Kaporanın iade edilmemesi sık karşılaşılan bir durumdur; özellikle cayma parası kararlaştırılmışsa kaporayı kaybedersiniz.
- Ev sahibi vazgeçerse veya evi başkasına verirse: Kaporanın iadesini isteyebilirsiniz; cayma parası kararlaştırılmışsa iki katını talep etme hakkınız doğabilir.
- Evde sonradan ortaya çıkan ciddi bir sorun varsa: Ör. ilanda belirtilmeyen önemli bir ayıp, tapu sahibinin farklı kişi olması gibi durumlarda iade talebiniz güçlenir.
Somut bir anlaşmazlıkta sonuç belgelere ve koşullara bağlıdır; tutar yüksekse bir avukata danışmanız faydalı olur.
Kaporayı kime ve nasıl vermelisiniz?
- Tapu sahibini doğrulayın. Kaporayı, evin gerçek sahibine veya onun yetkilendirdiği emlak danışmanına verdiğinizden emin olun. Tapu sahibinin kim olduğunu sormaktan çekinmeyin.
- Banka üzerinden ödeyin. Elden ödeme yerine havale veya EFT kullanın ve açıklamaya "... adresindeki daire için kapora" yazın.
- Yazılı belge alın. Kaporanın tutarını, hangi ev için verildiğini, sözleşmenin ne zamana kadar imzalanacağını ve vazgeçme durumunda ne olacağını içeren kısa bir yazı isteyin.
- Süre belirleyin. Kaporanın evi kaç gün için ayırdığını yazıya geçirin.
Kapora yerine ne yapılabilir?
Evi kesin olarak tutmaya karar verdiyseniz, kapora vermek yerine doğrudan kira sözleşmesini imzalamak çoğu zaman daha güvenlidir. Böylece ödediğiniz tutar, hakları ve yükümlülükleri belli bir sözleşmeye dayanır. Sözleşmeyi hemen imzalamak mümkün değilse, kaporanın mümkün olduğunca kısa bir süre için ve düşük tutarda verilmesi riskinizi azaltır.
Kapora, komisyon ve ilk masraflar
Ev kiralarken başta ödenen kalemler genellikle şunlardır: kapora (sonradan mahsup edilir), ilk ay kirası, depozito ve emlakçı hizmet bedeli. Kiralamada emlakçı hizmet bedeli toplam en fazla bir aylık kira + KDV olabilir; tutarı emlakçı komisyonu hesaplama aracımızla hesaplayabilirsiniz.
Sözleşmeyi imzalamadan önce kontrol etmeniz gereken diğer noktalar için ev kiralarken nelere dikkat edilmeli yazımızı okuyabilirsiniz. Sözleşmeyi resmî ve doğrulanabilir şekilde yapmak isterseniz e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi seçeneğini değerlendirebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Ev kiralarken kapora vermek zorunlu mu?
Hayır, kanunda kapora zorunluluğu yoktur. Kapora tamamen tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Kaporanın kanuni bir üst sınırı var mı?
Kapora için kanunda belirli bir sınır yoktur; tutarı taraflar belirler. Depozito için ise 3 aylık kira üst sınırı vardır.
Ev sahibi vazgeçerse kaporamı geri alabilir miyim?
Genellikle evet, kaporanın iadesini isteyebilirsiniz. Cayma parası açıkça kararlaştırılmışsa iki katını talep etme hakkınız doğabilir.