Boşanırken konut kredisi borcu kime kalır? Bankaya karşı sorumluluk, mal paylaşımında kredi borcu, aile konutu şerhi ve boşanma sürecinde dikkat edilecekler.
Boşanma, bankaya olan kredi borcunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz veya başkasına geçirmez. Banka karşısında kimin borçlu olduğu, kredi sözleşmesinde kimin imzası olduğuna göre belirlenir. Eşler arasındaki paylaşım ise mal rejiminin tasfiyesinde ayrıca değerlendirilir. Yani boşanma kararı ile bankayla olan ilişki iki ayrı konudur.
Banka karşısında kim sorumlu?
- Kredi tek eş adına ise: Banka yalnızca o eşten talep edebilir. Diğer eş kefil değilse bankaya karşı sorumluluğu yoktur.
- Eşler ortak borçlu ise: Her iki eş de genellikle borcun tamamından bankaya karşı sorumludur. Boşanma bu sorumluluğu değiştirmez.
- Eşlerden biri kefil ise: Kefalet boşanmayla sona ermez; kefil eş, sözleşmedeki şartlarla sorumlu olmaya devam eder.
Mahkeme kararında borcun eşlerden birine ait olacağı yazsa bile bu, bankayı bağlamaz. Banka ancak kendi onayıyla borçlu değişikliği yapabilir. Bu konuda konut kredisi devredilebilir mi yazımız yol gösterir.
Mal paylaşımında kredi borcu nasıl değerlendirilir?
Türk Medeni Kanunu'na göre, eşler aksini sözleşmeyle kararlaştırmadıysa edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu rejim, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer.
Krediyle alınan bir evde mahkeme genellikle şu sorulara bakar:
- Ev evlilikten önce mi, evlilik içinde mi alındı?
- Peşinat ve taksitler hangi gelirden ödendi?
- Dava tarihinde ödenmemiş kredi borcu ne kadar?
Evlilik içinde ödenen taksitler kural olarak edinilmiş mallara katkı sayılır. Dava tarihinden sonra kalan kredi borcu ise evin değerinden belirli bir yöntemle düşülerek hesaplama yapılır. Yargıtay bu hesaplamada borcun toplam krediye oranını esas alan bir yöntem uygulamaktadır. Evlilikten önce ödenen peşinat ise genellikle o eşin kişisel katkısı olarak değerlendirilebilir.
Aile konutu ve ipotek
Eşlerin birlikte yaşadığı ev aile konutu sayılır. Tapuda malik olmayan eş, tapuya aile konutu şerhi konulmasını isteyebilir. Kanuna göre malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutunu satamaz, üzerinde ipotek gibi bir hak kuramaz. Şerh, haciz ve icra yoluyla satışı ise tek başına engellemez.
Boşanma sürecinde evin el değiştirmesinden endişe ediyorsanız bu şerh önemli bir koruma sağlayabilir.
Boşanma sürecinde taksitler ne olacak?
Dava sürerken taksitlerin ödenmemesi, her iki eşi de zor durumda bırakabilir:
- Taksitler aksarsa gecikme faizi işler ve kredi notu düşer.
- Birbirini izleyen iki taksit ödenmezse banka, en az 30 gün süre vererek borcun tamamını isteyebilir.
- Sonunda banka ipoteği paraya çevirme yoluna gidebilir.
Bu nedenle dava devam ederken taksitlerin kim tarafından ödeneceğini yazılı olarak kararlaştırmak faydalıdır. Fazla ödeyen eş, mal paylaşımında veya ayrı bir talep ile bunu ileri sürebilir.
Boşanma sonrası seçenekler
- Evi satıp krediyi kapatmak: Satış bedelinden kalan borç ödenir, kalan para paylaşılır. Süreç için kredi borcu olan ev satılır mı yazımıza bakabilirsiniz.
- Bir eşin evi alması: Eşlerden biri diğerinin payını devralır ve bankanın onayıyla krediyi tek başına üstlenir. Banka, kalan eşin gelirini yeniden değerlendirir.
- Ortak devam etmek: Bazı çiftler ev satılana kadar krediyi ortak ödemeye devam eder. Bu yol yazılı bir anlaşma olmadan risklidir.
Kredi hayat sigortası ve ortak borçluluk
Ortak kredilerde hayat sigortasının her iki eş için mi, yalnızca biri için mi yapıldığını kontrol edin. Boşanmadan sonra krediyi tek başına üstlenecek eş, poliçede sigortalı olarak yer almıyorsa bankayla poliçenin güncellenmesini görüşmelidir. Aynı şekilde DASK ve konut sigortası poliçelerindeki sigortalı bilgilerinin de yeni duruma göre düzeltilmesi gerekebilir.
Diğer krediler ve kredi kartları
İhtiyaç kredisi, taşıt kredisi ve kredi kartı borçlarında da kural aynıdır: borçlu kimse banka ona başvurur. Ek kart sahibi eşin harcamalarından genellikle asıl kart sahibi sorumludur; boşanma sürecinde ek kartları kapatmak bu nedenle önemlidir.
Sık sorulan sorular
Boşanınca konut kredisi borcu yarı yarıya bölünür mü?
Banka karşısında borç, sözleşmeyi imzalayanlara aittir ve boşanma bunu değiştirmez. Eşler arasındaki paylaşım ise mal rejimi tasfiyesinde ayrıca hesaplanır.
Mahkeme kararıyla kredi eşime geçer mi?
Mahkeme kararı eşler arasında hüküm doğurur, bankayı bağlamaz. Borçlu değişikliği ancak bankanın onayıyla yapılabilir.
Boşanma davası sürerken ev satılabilir mi?
Aile konutu ise malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan evi satamaz. Tapuya aile konutu şerhi konulması bu korumayı güçlendirir.