Binanızın deprem riski taşıyabileceğini gösteren 5 uyarı işareti ve sonrasında ne yapmanız gerektiği. Kesin sonucu yalnızca lisanslı kuruluşun riskli yapı raporu verir.
Binanızın riskli olup olmadığını kesin olarak yalnızca Bakanlıkça lisanslanmış bir kuruluşun hazırladığı riskli yapı raporu söyler. Yine de bazı uyarı işaretleri, rapor için harekete geçmenin zamanı geldiğini gösterebilir. Aşağıdaki işaretler bir teşhis değil, bir uyarıdır.
5 uyarı işareti
- Bina 2000 yılından önce yapılmış. Daha eski deprem yönetmeliklerine ve yapı denetiminin yaygınlaşmadığı bir döneme göre inşa edilmiş binalar daha sık inceleme gerektirir.
- Kolon ve kirişlerde çatlak var. Sıvadaki ince kılcal çatlaklar ile taşıyıcı elemanlardaki çatlaklar aynı şey değildir; kolon ve kirişlerdeki çatlaklar bir uzmana gösterilmelidir.
- Demirler paslanmış ve görünüyor. Betonun döküldüğü, içindeki demirin açığa çıkıp paslandığı yerler taşıyıcı sistemin zayıfladığına işaret edebilir.
- Bodrumda sürekli nem ve su var. Uzun süreli nem, beton ve donatıyı yıpratabilir.
- Zemin kattaki dükkânda kolon kesilmiş ya da duvar kaldırılmış. Taşıyıcı elemanlara yapılan müdahaleler binanın deprem dayanımını ciddi şekilde düşürebilir.
Bu işaretleri görürseniz ne yapmalı?
Riskli yapı tespiti için Bakanlığın lisans verdiği bir kuruluşa başvurun. Tüm komşuların onayı gerekmez; kat maliklerinden tek birinin başvurusu yeterlidir. Belediyelerin hızlı tarama çalışmaları ön fikir verir ama resmî rapor yerine geçmez.
- Birkaç lisanslı kuruluştan teklif alın.
- Uzmanlar binadan karot (beton numunesi) alır, donatıyı ve zemini inceler.
- Rapor Bakanlığa sunulur; bina riskliyse tapuya riskli yapı şerhi işlenir.
- Bildirimden itibaren 15 gün içinde itiraz edilebilir; itiraz yoksa karar kesinleşir.
Ayrıntılı süreç: riskli yapı raporu nasıl alınır.
Rapor riskli çıkarsa hangi destekler var?
Karar kesinleşince kira yardımı, İstanbul'da Yarısı Bizden kampanyası ve 3 milyon TL'ye kadar dönüşüm kredisi gündeme gelir. Rapor olmadan bu desteklerin hiçbirinden yararlanılamaz. Seçenekler için: kentsel dönüşüm kredisi nedir.
Bu yazıdaki uyarı işaretleri genel bilgilendirme amaçlıdır; mühendislik değerlendirmesinin yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Binamın riskli olup olmadığını kendim anlayabilir miyim?
Hayır. Uyarı işaretleri yalnızca bir fikir verir; kesin sonucu Bakanlıkça lisanslı kuruluşun raporu verir.
Riskli yapı tespiti için komşuların onayı gerekir mi?
Hayır. Kat maliklerinden tek birinin başvurusu yeterlidir.
Riskli yapı tespiti ücretini kim öder?
Kural olarak hak sahipleri öder ve genellikle kat malikleri arasında paylaştırılır.